BÊN THUA KIỆN KHÔNG TỰ NGUYỆN THI HÀNH PHÁN QUYẾT TRỌNG TÀI THÌ PHẢI LÀM GÌ?

Sau khi Hội đồng Trọng tài ban hành Phán quyết trọng tài, các bên có nghĩa vụ tự nguyện thi hành theo đúng nội dung của phán quyết. Tuy nhiên, trên thực tế, không ít trường hợp bên phải thi hành chậm trễ hoặc cố tình không thực hiện nghĩa vụ, dẫn đến băn khoăn của nhiều doanh nghiệp: Nếu bên thua kiện không tự nguyện thi hành Phán quyết trọng tài thì bên thắng kiện cần làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?

1.Căn cứ pháp lý

Khoản 1 Điều 66 Luật Trọng tài thương mại năm 2010 (Luật TTTM) quy định:

“Hết thời hạn tự nguyện thi hành phán quyết trọng tài mà bên phải thi hành không tự nguyện thi hành và cũng không yêu cầu hủy phán quyết trọng tài theo quy định tại Điều 69 của Luật này hoặc trường hợp Tòa án đã ra quyết định không hủy phán quyết trọng tài thì bên được thi hành phán quyết trọng tài có quyền làm đơn yêu cầu cơ quan thi hành án dân sự có thẩm quyền thi hành phán quyết trọng tài”.

Đồng thời, khoản 3 Điều 2 Luật Thi hành án dân sự năm 2025  quy định:

Phán quyết trọng tài, quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời của Hội đồng trọng tài theo quy định của Luật Trọng tài thương mại là một quyết định được thi hành theo Luật Thi hành án dân sự.

Đây là một trong những căn cứ xác định Phán quyết trọng tài là đối tượng được tổ chức thi hành theo Luật Thi hành án dân sự, tương tự như bản án, quyết định của Tòa án trong phạm vi luật định.

2.Khi nào được yêu cầu thi hành Phán quyết trọng tài?

Bên được thi hành có thể yêu cầu Cơ quan Thi hành án dân sự tổ chức thi hành khi đáp ứng các điều kiện sau:

• Thời điểm yêu cầu: Khi phán quyết có hiệu lực pháp luật (kể từ ngày ban hành) và bên phải thi hành không tự nguyện thực hiện nghĩa vụ trong thời hạn tự nguyện tự nguyện thi hành án (có thể là 30 ngày hoặc một thời hạn khác được ghi nhận trong phán quyết trọng tài) và cũng không yêu cầu hủy phán quyết trọng tài. 
• Thời hiệu yêu cầu thi hành án: Tối đa là 05 năm kể từ ngày phán quyết có hiệu lực (theo quy định chung của pháp luật Thi hành án dân sự).

3.Doanh nghiệp cần lưu ý gì?

Theo khoản 5 Điều 61 Luật TTTM quy định: “Phán quyết trọng tài có hiệu lực chung thẩm kể từ ngày được ban hành”. Việc bên phải thi hành không tự nguyện thực hiện nghĩa vụ không làm mất hiệu lực của Phán quyết trọng tài, mà chỉ làm phát sinh quyền của bên được thi hành yêu cầu Cơ quan Thi hành án dân sự tổ chức thi hành theo quy định của pháp luật.

Sau khi nhận được đơn yêu cầu và hồ sơ hợp lệ, Cơ quan Thi hành án dân sự sẽ tiến hành các thủ tục thi hành án theo quy định của pháp luật, bao gồm xác minh điều kiện thi hành án và áp dụng các biện pháp bảo đảm thi hành án, biện pháp cưỡng chế thi hành án nếu người phải thi hành không thi hành hoặc thi hành không đầy đủ nghĩa vụ của mình.

4.Kết luận

Phán quyết trọng tài không chỉ có giá trị chung thẩm mà còn được Nhà nước bảo đảm thi hành thông qua cơ chế thi hành án dân sự tương tự như bản án, quyết định có hiệu lực của Tòa án. Doanh nghiệp cần chủ động theo dõi thời hạn tự nguyện thi hành và thực hiện quyền yêu cầu thi hành án để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình, bảo đảm hiệu lực và giá trị thực tiễn của Phán quyết trọng tài.

Bài viết trên đã phân tích chi tiết vấn đề "Bên thua kiện không tự nguyện thi hành Phán quyết thì phải làm gì?". Để biết thêm thông tin chi tiết hoặc cần hỗ trợ pháp lý, vui lòng liên hệ Ban thư ký MCAC:

• Hotline: 0935 925 068 - 0236 365 6799
• Email: contact@mcac.vn
• Xem thêm: Có được khởi kiện lại sau khi phán quyết trọng tài bị hủy không?