TRONG TRƯỜNG HỢP NÀO PHÍ TRỌNG TÀI ĐƯỢC HOÀN LẠI VÀ VIỆC HOÀN PHÍ ĐƯỢC GIẢI QUYẾT NHƯ THẾ NÀO?

Theo Điều 34 Luật Trọng tài thương mại 2010, phí trọng tài là khoản thu từ việc cung cấp dịch vụ giải quyết tranh chấp bằng Trọng tài. Phí trọng tài gồm (i) thù lao trọng tài viên, chi phí đi lại và các chi phí khác cho Trọng tài viên; (ii) phí tham vấn chuyên gia và các trợ giúp khác theo yêu cầu của Hội đồng trọng tài; (iii) phí hành chính; (iv) phí chỉ định Trọng tài viên vụ việc của Trung tâm trọng tài theo yêu cầu của các bên tranh chấp; (v) phí sử dụng các dịch vụ tiện ích khác được cung cấp bởi Trung tâm trọng tài. Phí trọng tài do Trung tâm trọng tài ấn định. Trường hợp vụ tranh chấp được giải quyết bởi Trọng tài vụ việc, phí trọng tài do Hội đồng trọng tài ấn định.

Điều 34 Quy tắc Tố tụng trọng tài của MCAC thì phí trọng tài gồm (i)Chi phí để trả thù lao cho các Trọng tài viên giải quyết vụ tranh chấp; (ii) Chi phí hành chính của Trung tâm liên quan đến việc giải quyết vụ tranh chấp; (iii) Chi phí đi lại, ở và các chi phí có liên quan khác của các Trọng tài viên giải quyết vụ tranh chấp được quy định tại Văn bản hướng dẫn của Trung tâm có hiệu lực tại thời điểm lập dự tính chi phí; chi phí cho các trợ giúp khác theo yêu cầu của Hội đồng Trọng tài; và (iv) chi phí giám định, định giá tài sản, chi phí tham vấn ý kiến chuyên gia và chi phí cho các trợ giúp khác theo yêu cầu của Hội đồng Trọng tài.

Khi yêu cầu khởi kiện không còn hoặc phát sinh căn cứ đình chỉ theo quy định pháp luật, thủ tục tố tụng trọng tài buộc phải chấm dứt. Điều này đặt ra một vấn đề pháp lý như sau: “Trong những trường hợp nào phí trọng tài được hoàn lại và việc hoàn phí được giải quyết như thế nào?”

1. Trường hợp rút Đơn khởi kiện; sửa đổi, bổ sung Đơn khởi kiện; rút Đơn kiện lại; sửa đổi, bổ sung Đơn kiện lại:

Căn cứ Điều 37 Luật Trọng tài thương mại năm 2010 (“Luật TTTM”) quy định: “Trước khi Hội đồng trọng tài ra phán quyết trọng tài, các bên có quyền rút đơn khởi kiện, đơn kiện lại”. Trong trường hợp này, Nguyên đơn phải chịu một phần phí trọng tài và chi phí trọng tài viên tùy vào từng giai đoạn tố tụng, việc phân bổ phí trọng tài được xem xét tương ứng với giai đoạn tố tụng. Tại MCAC, phần phí trọng tài này sẽ được giải quyết căn cứ vào thời điểm các bên thực hiện việc rút đơn, cụ thể:

Thứ nhất, đối với trường hợp rút đơn trước khi Hội đồng Trọng tài được thành lập, theo Mục II Biểu phí trọng tài của MCAC có hiệu lực từ ngày 21/7/2021 (“Biểu phí trọng tài của MCAC”) quy định thì Trung tâm hoàn trả 70% phí trọng tài.

Thứ hai, đối với trường hợp rút đơn sau khi Hội đồng Trọng tài đã được thành lập nhưng trước phiên họp giải quyết tranh chấp

Ở giai đoạn này, Hội đồng Trọng tài đã được chỉ định và có thể đã tiến hành một số hoạt động tố tụng ban đầu; do đó, chi phí tố tụng thực tế đã phát sinh. Theo Mục II Biểu phí trọng tài của MCAC quy định: “Nếu Đơn khởi kiện; sửa đổi, bổ sung Đơn khởi kiện; Đơn kiện lại; sửa đổi, bổ sung Đơn kiện lại được rút sau khi Hội đồng Trọng tài được thành lập, Trung tâm hoàn trả 40% phí trọng tài”.

Thứ ba, đối với trường hợp rút đơn sau khi Trung tâm gửi Giấy triệu tập phiên họp giải quyết vụ tranh chấp và trước ngày mở phiên họp giải quyết vụ tranh chấp, theo Mục II Biểu phí trọng tài của MCAC quy định thì Trung tâm hoàn trả 20% phí trọng tài.

2. Trường hợp Hội đồng Trọng tài ra Quyết định đình chỉ giải quyết vụ tranh chấp do thỏa thuận trọng tài không tồn tại hoặc thỏa thuận trọng tài vô hiệu hoặc thỏa thuận trọng tài không thể thực hiện được

Khoản 1 Điều 43 Luật TTTM quy định: Hội đồng Trọng tài đình chỉ giải quyết tranh chấp nếu “không có thỏa thuận trọng tài hoặc thỏa thuận trọng tài vô hiệu hoặc thỏa thuận trọng tài không thể thực hiện được”.Theo Mục II Biểu phí trọng tài của MCAC quy định: “Trường hợp Hội đồng Trọng tài ra Quyết định đình chỉ giải quyết vụ tranh chấp do thỏa thuận trọng tài không tồn tại hoặc thỏa thuận trọng tài vô hiệu hoặc thỏa thuận trọng tài không thể thực hiện được, Trung tâm hoàn trả 30% phí trọng tài”.

3. Trường hợp Hội đồng Trọng tài ra Quyết định đình chỉ giải quyết vụ tranh chấp khi có Quyết định của Tòa án cho rằng tranh chấp không thuộc thẩm quyền của Trọng tài.

Khoản 1 Điều 18 Luật Trọng tài thương mại đã quy định, nếu tranh chấp phát sinh trong các lĩnh vực không thuộc thẩm quyền của trọng tài thì thỏa thuận trọng tài vô hiệu, lúc này hội đồng trọng tài có thể ra quyết định đình chỉ giải quyết ngay tại thời điểm tiếp nhận vụ việc.

Căn cứ theo Mục II Biểu phí trọng tài của MCAC quy định: “Trường hợp Hội đồng Trọng tài ra Quyết định đình chỉ giải quyết vụ tranh chấp khi có Quyết định của Tòa án cho rằng tranh chấp không thuộc thẩm quyền của Trọng tài, Trung tâm hoàn trả 20% phí trọng tài”.

Kết luận: Từ các quy định nêu trên có thể thấy rằng pháp luật về Trọng tài thương mại và Quy tắc Tố tụng Trọng tài của MCAC đã thiết lập cơ chế rõ ràng và phù hợp nhằm giải quyết việc hoàn phí trọng tài trong từng giai đoạn tố tụng. Việc hoàn phí hay không hoàn phí được xác định dựa trên mức độ hoạt động tố tụng đã được tiến hành, đảm bảo nguyên tắc tương ứng giữa chi phí phát sinh và quyền, nghĩa vụ của các bên trong quá trình giải quyết tranh chấp.

Bài viết trên đã phân tích chi tiết vấn đề "Trong trường hợp nào phí trọng tài được hoàn lại và việc hoàn phí được giải quyết như thế nào?". Để biết thêm thông tin chi tiết hoặc cần hỗ trợ pháp lý, vui lòng liên hệ Ban thư ký MCAC:

• Hotline: 0935 925 068
• Email: contact@mcac.vn
• Xem thêm: Phán quyết trọng tài có thể được sửa chữa, giải thích hoặc bổ sung trong những trường hợp nào?