10 THUẬT NGỮ LATIN THÔNG DỤNG TRONG TRỌNG TÀI QUỐC TẾ

21/07/2026

Để thuận tiện cho việc tham khảo, nghiên cứu một số thuật ngữ Latin trong trọng tài thương mại quốc tế, trong bài viết này, MCAC giới thiệu 10 thuật ngữ Latin thông dụng trong trọng tài thương mại quốc tế do Luật sư, Trọng tài viên Kiều Anh Vũ tổng hợp và giới thiệu.

1. Ad hoc

Vụ việc. Dùng để chỉ hình thức trọng tài (trọng tài vụ việc) được tiến hành hoàn toàn theo trình tự, thủ tục do các bên thỏa thuận; thường không qua một trung tâm trọng tài (trọng tài quy chế).

2. Ex Aequo et Bono

Lẽ công bằng. Khái niệm thể hiện việc các bên Trao cho Hội đồng trọng tài quyền không áp dụng các quy định pháp luật nghiêm ngặt mà được quyền giải quyết tranh chấp dựa trên sự công bằng.

3. Ex parte

Một bên. Dùng để chỉ tình trạng chỉ có 01 bên tham gia tố tụng trọng tài (ví dụ bị đơn không tham gia xuyên suốt tiến trình tố tụng trọng tài mà chỉ có nguyên đơn tham gia – ex parte proceedings).

4. Extra Petita

Tình huống Hội đồng trọng tài vượt quá thẩm quyền.

5. Lex Arbitri

Luật (thủ tục / hình thức) điều chỉnh tố tụng trọng tài.

6. Lex Contractus

Luật áp dụng cho hợp đồng (luật nội dung / luật điều chỉnh)

7. Lex Loci Arbitri

Luật của nước/quốc gia nơi trọng tài được tiến hành, diễn ra.

8. Lis Pendens

Vụ tranh chấp đang chờ giải quyết (pending lawsuit). Một nguyên tắc nhằm hạn chế khởi kiện song song (parallel proceedings) có thể dẫn đến các kết quả trái ngược. Vụ tranh chấp đang kiện và chờ giải quyết ở 01 cơ quan tài phán thì các bên không được kiện ở cơ quan tài phán khác.

9. Pacta Sunt Servanda

Nguyên tắc thể hiện sự ràng buộc của thỏa thuận / hợp đồng đối với các bên. Các bên trong một thỏa thuận / hợp đồng chịu sự ràng buộc bởi sự thỏa thuận đó.

10. Res Judicata

Vấn đề / vụ tranh chấp đã được giải quyết / phân xử / phán định. Vụ tranh chấp đã được giải quyết bằng trọng tài đã có phán quyết cuối cùng (final award) thì không bị giải quyết lại.

Bài viết trên đã phân tích chi tiết vấn đề "10 Thuật ngữ Latin thông dụng trong trọng tài quốc tế". Để biết thêm thông tin chi tiết hoặc cần hỗ trợ pháp lý, vui lòng liên hệ Ban thư ký MCAC:

Hotline: 0935 925 068 - 0236 365 6799
Email: contact@mcac.vn
Xem thêm: Trao đổi về Đơn khởi kiện và Bản tự bảo vệ có thể làm phát sinh thỏa thuận trọng tài không?

Tin liên quan

28 07/2026

TÍNH BẢO MẬT - ƯU ĐIỂM NỔI BẬT TRONG TỐ TỤNG TRỌNG TÀI

Trong hoạt động kinh doanh, tranh chấp không chỉ ảnh hưởng đến quyền và lợi ích của các bên mà còn có thể tác động đến uy tín, quan hệ đối tác, bí mật kinh doanh và vị thế cạnh tranh của doanh nghiệp. Vì vậy, bên cạnh tính linh hoạt, nhanh chóng và giá trị chung thẩm của phán quyết, tính bảo mật là một trong những ưu điểm quan trọng khiến các bên lựa chọn giải quyết tranh chấp bằng trọng tài thương mại.

Xem thêm

24 07/2026

NHẬN DIỆN ĐÚNG VỀ THỜI HIỆU KHỞI KIỆN GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP BẰNG TRỌNG TÀI THƯƠNG MẠI

Trong hoạt động thương mại, quyền khởi kiện chỉ thực sự có ý nghĩa khi được thực hiện trong giới hạn thời gian mà pháp luật cho phép. Chính vì vậy, thời hiệu khởi kiện không chỉ là một chế định pháp lý bảo đảm tính ổn định và an toàn cho các giao dịch mà còn là cơ chế thúc đẩy các chủ thể chủ động bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình. Đối với phương thức giải quyết tranh chấp bằng trọng tài thương mại, việc nhận diện và áp dụng đúng quy định về thời hiệu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu lực của quyền yêu cầu giải quyết tranh chấp.