Thời gian làm việc: T2-T6 / 8h00 – 17h00
|Email: contact@mcac.vn
|Liên hệ: 0935 925 068 - 0236 3656799
| Ngôn ngữ:Điện thoại: 0935 925 068
21/07/2026
Để thuận tiện cho việc tham khảo, nghiên cứu một số thuật ngữ Latin trong trọng tài thương mại quốc tế, trong bài viết này, MCAC giới thiệu 10 thuật ngữ Latin thông dụng trong trọng tài thương mại quốc tế do Luật sư, Trọng tài viên Kiều Anh Vũ tổng hợp và giới thiệu.

1. Ad hoc
Vụ việc. Dùng để chỉ hình thức trọng tài (trọng tài vụ việc) được tiến hành hoàn toàn theo trình tự, thủ tục do các bên thỏa thuận; thường không qua một trung tâm trọng tài (trọng tài quy chế).
2. Ex Aequo et Bono
Lẽ công bằng. Khái niệm thể hiện việc các bên Trao cho Hội đồng trọng tài quyền không áp dụng các quy định pháp luật nghiêm ngặt mà được quyền giải quyết tranh chấp dựa trên sự công bằng.
3. Ex parte
Một bên. Dùng để chỉ tình trạng chỉ có 01 bên tham gia tố tụng trọng tài (ví dụ bị đơn không tham gia xuyên suốt tiến trình tố tụng trọng tài mà chỉ có nguyên đơn tham gia – ex parte proceedings).
4. Extra Petita
Tình huống Hội đồng trọng tài vượt quá thẩm quyền.
5. Lex Arbitri
Luật (thủ tục / hình thức) điều chỉnh tố tụng trọng tài.
6. Lex Contractus
Luật áp dụng cho hợp đồng (luật nội dung / luật điều chỉnh)
7. Lex Loci Arbitri
Luật của nước/quốc gia nơi trọng tài được tiến hành, diễn ra.
8. Lis Pendens
Vụ tranh chấp đang chờ giải quyết (pending lawsuit). Một nguyên tắc nhằm hạn chế khởi kiện song song (parallel proceedings) có thể dẫn đến các kết quả trái ngược. Vụ tranh chấp đang kiện và chờ giải quyết ở 01 cơ quan tài phán thì các bên không được kiện ở cơ quan tài phán khác.
9. Pacta Sunt Servanda
Nguyên tắc thể hiện sự ràng buộc của thỏa thuận / hợp đồng đối với các bên. Các bên trong một thỏa thuận / hợp đồng chịu sự ràng buộc bởi sự thỏa thuận đó.
10. Res Judicata
Vấn đề / vụ tranh chấp đã được giải quyết / phân xử / phán định. Vụ tranh chấp đã được giải quyết bằng trọng tài đã có phán quyết cuối cùng (final award) thì không bị giải quyết lại.
Bài viết trên đã phân tích chi tiết vấn đề "10 Thuật ngữ Latin thông dụng trong trọng tài quốc tế". Để biết thêm thông tin chi tiết hoặc cần hỗ trợ pháp lý, vui lòng liên hệ Ban thư ký MCAC:
Tố tụng trọng tài thương mại tôn trọng quyền tự do thỏa thuận của các bên tranh chấp. Trong đó, việc lựa chọn cơ cấu Hội đồng trọng tài theo mô hình 01 Trọng tài viên (TTV) hay 03 TTV trực tiếp tác động đến hai mục tiêu cốt lõi: Tốc độ/chi phí tố tụng và Chất lượng/tính khách quan của phán quyết.
Việc thay đổi các thông tin cơ bản của doanh nghiệp như tên, địa chỉ trụ sở hoặc người đại diện theo pháp luật trong thời gian giải quyết tranh chấp bằng trọng tài có thể tác động đến tính hợp lệ của việc giao nhận các văn bản tố tụng. Dù Luật Trọng tài thương mại năm 2010 (LTTTM 2010) chưa có quy định điều chỉnh trực tiếp trường hợp này, nhưng các nguyên tắc về gửi và nhận thông báo, tài liệu tố tụng vẫn là cơ sở pháp lý để xác định quyền và nghĩa vụ của các bên. Tại khoản 2, 3, 4 Điều 12 LTTTM 2010 có quy định: