10 THUẬT NGỮ LATIN THÔNG DỤNG TRONG TRỌNG TÀI QUỐC TẾ

09/04/2024

Để thuận tiện cho việc tham khảo, nghiên cứu một số thuật ngữ Latin trong trọng tài thương mại quốc tế, trong bài viết này, MCAC giới thiệu 10 thuật ngữ Latin thông dụng trong trọng tài thương mại quốc tế do Luật sư, Trọng tài viên Kiều Anh Vũ tổng hợp và giới thiệu.

1. Ad hoc

Vụ việc. Dùng để chỉ hình thức trọng tài (trọng tài vụ việc) được tiến hành hoàn toàn theo trình tự, thủ tục do các bên thỏa thuận; thường không qua một trung tâm trọng tài (trọng tài quy chế).

2. Ex Aequo et Bono

Lẽ công bằng. Khái niệm thể hiện việc các bên Trao cho Hội đồng trọng tài quyền không áp dụng các quy định pháp luật nghiêm ngặt mà được quyền giải quyết tranh chấp dựa trên sự công bằng.

3. Ex parte

Một bên. Dùng để chỉ tình trạng chỉ có 01 bên tham gia tố tụng trọng tài (ví dụ bị đơn không tham gia xuyên suốt tiến trình tố tụng trọng tài mà chỉ có nguyên đơn tham gia – ex parte proceedings).

4. Extra Petita

Tình huống Hội đồng trọng tài vượt quá thẩm quyền.

5. Lex Arbitri

Luật (thủ tục / hình thức) điều chỉnh tố tụng trọng tài.

6. Lex Contractus

Luật áp dụng cho hợp đồng (luật nội dung / luật điều chỉnh)

7. Lex Loci Arbitri

Luật của nước/quốc gia nơi trọng tài được tiến hành, diễn ra.

8. Lis Pendens

Vụ tranh chấp đang chờ giải quyết (pending lawsuit). Một nguyên tắc nhằm hạn chế khởi kiện song song (parallel proceedings) có thể dẫn đến các kết quả trái ngược. Vụ tranh chấp đang kiện và chờ giải quyết ở 01 cơ quan tài phán thì các bên không được kiện ở cơ quan tài phán khác.

9. Pacta Sunt Servanda

Nguyên tắc thể hiện sự ràng buộc của thỏa thuận / hợp đồng đối với các bên. Các bên trong một thỏa thuận / hợp đồng chịu sự ràng buộc bởi sự thỏa thuận đó.

10. Res Judicata

Vấn đề / vụ tranh chấp đã được giải quyết / phân xử / phán định. Vụ tranh chấp đã được giải quyết bằng trọng tài đã có phán quyết cuối cùng (final award) thì không bị giải quyết lại.

Bài viết trên MCAC đã đưa ra 10 thuật ngữ Latin thông dụng trong trọng tài quốc tế. Chi tiết xin liên hệ: hotline 0935 925 068 hoặc email contact@mcac.vn

Đọc thêm: Những khác biệt và ưu điểm của phương thức giải quyết tranh chấp bằng tọng tài so với tòa án mà doanh nghiệp cần biết

Tin liên quan

26 05/2026

VÌ SAO DOANH NGHIỆP NÊN THIẾT LẬP ĐIỀU KHOẢN TRỌNG TÀI NGAY TỪ GIAI ĐOẠN GIAO KẾT HỢP ĐỒNG?

Trọng tài thương mại vận hành trên cơ sở ý chí tự nguyện của các bên, do đó Thẩm quyền của trọng tài thương mại phát sinh hoàn toàn từ thỏa thuận của các bên. Thỏa thuận trọng tài chính là căn cứ làm phát sinh thẩm quyền của trọng tài đối với vụ việc cụ thể. Luật Trọng tài thương mại năm 2010 đã khẳng định "Tranh chấp được giải quyết bằng Trọng tài nếu các bên có thỏa thuận trọng tài".

Xem thêm

22 05/2026

BẢN TỰ BẢO VỆ CỦA BỊ ĐƠN TRONG TỐ TỤNG TRỌNG TÀI TẠI MCAC (KÈM MẪU THAM KHẢO)

Trong tố tụng trọng tài thương mại, Bản tự bảo vệ là một trong những tài liệu quan trọng thể hiện quan điểm, lập luận và căn cứ pháp lý của bị đơn đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Đây không chỉ là quyền tố tụng mà còn là cơ sở để Hội đồng Trọng tài xem xét đầy đủ ý kiến của các bên trước khi đưa ra phán quyết.