10 THUẬT NGỮ LATIN THÔNG DỤNG TRONG TRỌNG TÀI QUỐC TẾ

21/07/2026

Để thuận tiện cho việc tham khảo, nghiên cứu một số thuật ngữ Latin trong trọng tài thương mại quốc tế, trong bài viết này, MCAC giới thiệu 10 thuật ngữ Latin thông dụng trong trọng tài thương mại quốc tế do Luật sư, Trọng tài viên Kiều Anh Vũ tổng hợp và giới thiệu.

1. Ad hoc

Vụ việc. Dùng để chỉ hình thức trọng tài (trọng tài vụ việc) được tiến hành hoàn toàn theo trình tự, thủ tục do các bên thỏa thuận; thường không qua một trung tâm trọng tài (trọng tài quy chế).

2. Ex Aequo et Bono

Lẽ công bằng. Khái niệm thể hiện việc các bên Trao cho Hội đồng trọng tài quyền không áp dụng các quy định pháp luật nghiêm ngặt mà được quyền giải quyết tranh chấp dựa trên sự công bằng.

3. Ex parte

Một bên. Dùng để chỉ tình trạng chỉ có 01 bên tham gia tố tụng trọng tài (ví dụ bị đơn không tham gia xuyên suốt tiến trình tố tụng trọng tài mà chỉ có nguyên đơn tham gia – ex parte proceedings).

4. Extra Petita

Tình huống Hội đồng trọng tài vượt quá thẩm quyền.

5. Lex Arbitri

Luật (thủ tục / hình thức) điều chỉnh tố tụng trọng tài.

6. Lex Contractus

Luật áp dụng cho hợp đồng (luật nội dung / luật điều chỉnh)

7. Lex Loci Arbitri

Luật của nước/quốc gia nơi trọng tài được tiến hành, diễn ra.

8. Lis Pendens

Vụ tranh chấp đang chờ giải quyết (pending lawsuit). Một nguyên tắc nhằm hạn chế khởi kiện song song (parallel proceedings) có thể dẫn đến các kết quả trái ngược. Vụ tranh chấp đang kiện và chờ giải quyết ở 01 cơ quan tài phán thì các bên không được kiện ở cơ quan tài phán khác.

9. Pacta Sunt Servanda

Nguyên tắc thể hiện sự ràng buộc của thỏa thuận / hợp đồng đối với các bên. Các bên trong một thỏa thuận / hợp đồng chịu sự ràng buộc bởi sự thỏa thuận đó.

10. Res Judicata

Vấn đề / vụ tranh chấp đã được giải quyết / phân xử / phán định. Vụ tranh chấp đã được giải quyết bằng trọng tài đã có phán quyết cuối cùng (final award) thì không bị giải quyết lại.

Bài viết trên đã phân tích chi tiết vấn đề "10 Thuật ngữ Latin thông dụng trong trọng tài quốc tế". Để biết thêm thông tin chi tiết hoặc cần hỗ trợ pháp lý, vui lòng liên hệ Ban thư ký MCAC:

Hotline: 0935 925 068 - 0236 365 6799
Email: contact@mcac.vn
Xem thêm: Trao đổi về Đơn khởi kiện và Bản tự bảo vệ có thể làm phát sinh thỏa thuận trọng tài không?

Tin liên quan

15 10/2026

AI PHẢI CHỊU PHÍ TRỌNG TÀI TRONG TỐ TỤNG TRỌNG TÀI?

Bên thua kiện có phải chịu toàn bộ phí trọng tài không? Theo khoản 3 Điều 34 Luật Trọng tài thương mại năm 2010: "Bên thua kiện phải chịu phí trọng tài, trừ trường hợp các bên có thoả thuận khác hoặc quy tắc tố tụng trọng tài quy định khác hoặc Hội đồng trọng tài có sự phân bổ khác."

Xem thêm

12 10/2026

HỢP ĐỒNG KÝ ĐIỆN TỬ CÓ ĐIỀU KHOẢN TRỌNG TÀI: THỎA THUẬN TRỌNG TÀI CÓ HỢP LỆ KHÔNG?

Cùng với sự phát triển của giao dịch điện tử, việc giao kết hợp đồng thương mại thông qua chữ ký điện tử, chữ ký số, thư điện tử hoặc các phương thức điện tử khác ngày càng trở nên phổ biến. Trong các hợp đồng này, các bên có thể thỏa thuận lựa chọn Trọng tài làm phương thức giải quyết tranh chấp phát sinh từ hoặc liên quan đến hợp đồng.