NGUYÊN ĐƠN CÓ ĐƯỢC THAY ĐỔI, BỔ SUNG YÊU CẦU KHỞI KIỆN TRONG TỐ TỤNG TRỌNG TÀI KHÔNG?

Trong quá trình giải quyết tranh chấp bằng trọng tài, sau khi nộp Đơn khởi kiện, Nguyên đơn có thể phát hiện thêm tài liệu, chứng cứ, xác định lại giá trị nghĩa vụ hoặc phát sinh những tình tiết làm thay đổi nội dung yêu cầu ban đầu. Khi đó, Nguyên đơn có thể có nhu cầu điều chỉnh số tiền yêu cầu thanh toán, bổ sung yêu cầu về tiền lãi, phạt vi phạm, bồi thường thiệt hại hoặc sửa đổi một phần yêu cầu đã nêu trong Đơn khởi kiện.

Vậy, sau khi đã nộp Đơn khởi kiện tại Trung tâm trọng tài, Nguyên đơn có được thay đổi, bổ sung yêu cầu khởi kiện hay không? Việc sửa đổi, bổ sung được thực hiện đến thời điểm nào và có trường hợp nào Hội đồng Trọng tài (HĐTT) không chấp nhận yêu cầu sửa đổi, bổ sung?

1. Nguyên đơn có được sửa đổi, bổ sung Đơn khởi kiện không?

Khoản 2 Điều 37 Luật Trọng tài thương mại năm 2010 (LTTTM) quy định trong quá trình tố tụng trọng tài, các bên có thể sửa đổi, bổ sung Đơn khởi kiện, Đơn kiện lại hoặc Bản tự bảo vệ.

Đối với vụ tranh chấp được giải quyết tại Trung tâm Trọng tài Thương mại Miền Trung (MCAC), khoản 2 Điều 14 Quy tắc Tố tụng trọng tài của MCAC (Quy tắc MCAC) cũng cho phép các bên sửa đổi, bổ sung Đơn khởi kiện, Đơn kiện lại, Bản tự bảo vệ và Bản tự bảo vệ đối với Đơn kiện lại.

Như vậy, việc đã nộp Đơn khởi kiện không làm cho nội dung yêu cầu của Nguyên đơn bị cố định trong toàn bộ quá trình tố tụng. Khi có căn cứ phù hợp, Nguyên đơn có thể sửa đổi hoặc bổ sung Đơn khởi kiện trong quá trình giải quyết vụ tranh chấp.

Việc sửa đổi, bổ sung có thể liên quan đến, chẳng hạn:

• Điều chỉnh số tiền yêu cầu Bị đơn thanh toán;
• Bổ sung yêu cầu về tiền lãi, phạt vi phạm hoặc bồi thường thiệt hại;
• Điều chỉnh căn cứ hoặc nội dung của một yêu cầu đã nêu;
• Bổ sung yêu cầu phát sinh từ quan hệ tranh chấp đang được giải quyết;
• Rút hoặc giảm một phần yêu cầu khởi kiện trước đó.

Tuy nhiên, quyền sửa đổi, bổ sung Đơn khởi kiện không phải là quyền không có giới hạn mà phải được thực hiện phù hợp với quy định của pháp luật và Quy tắc tố tụng áp dụng.

2. Nguyên đơn được sửa đổi, bổ sung yêu cầu khởi kiện đến thời điểm nào?

LTTTM cho phép các bên sửa đổi, bổ sung Đơn khởi kiện trong quá trình tố tụng trọng tài. Quy tắc MCAC quy định cụ thể hơn về thời điểm thực hiện quyền này.

Theo khoản 2 Điều 14 Quy tắc MCAC, các bên có thể sửa đổi, bổ sung Đơn khởi kiện trước thời điểm kết thúc phiên họp cuối cùng giải quyết vụ tranh chấp.

Việc sửa đổi, bổ sung phải được lập thành văn bản và gửi đủ số bản theo quy định của Quy tắc MCAC.

Do đó, nếu trong quá trình giải quyết vụ tranh chấp Nguyên đơn nhận thấy cần điều chỉnh hoặc bổ sung yêu cầu, việc này nên được thực hiện sớm và thể hiện rõ bằng văn bản. Văn bản sửa đổi, bổ sung nên xác định cụ thể nội dung nào của Đơn khởi kiện được thay đổi, yêu cầu sau khi thay đổi là gì và tài liệu, chứng cứ nào được sử dụng để chứng minh cho yêu cầu đó.

3. HĐTT có bắt buộc phải chấp nhận mọi sửa đổi, bổ sung của Nguyên đơn không?

Khoản 2 Điều 37 LTTTM và khoản 2 Điều 14 Quy tắc MCAC đều trao cho HĐTT quyền không chấp nhận việc sửa đổi, bổ sung trong một số trường hợp.

Cụ thể, HĐTT có thể không chấp nhận nếu nhận thấy việc sửa đổi, bổ sung:

• Có thể bị lạm dụng nhằm gây khó khăn cho quá trình giải quyết tranh chấp;
• Làm trì hoãn việc ra Phán quyết trọng tài; hoặc
• Vượt quá phạm vi của Thỏa thuận trọng tài áp dụng cho vụ tranh chấp.

Trong đó, phạm vi của Thỏa thuận trọng tài là vấn đề cần đặc biệt lưu ý.

Việc một yêu cầu có liên quan đến quan hệ giữa các bên không đồng nghĩa yêu cầu đó đương nhiên thuộc thẩm quyền của HĐTT. Khi bổ sung một yêu cầu mới, HĐTT vẫn phải xem xét yêu cầu đó có nằm trong phạm vi những tranh chấp mà các bên đã thỏa thuận giải quyết bằng trọng tài hay không.

4. Thay đổi giá trị yêu cầu khởi kiện có ảnh hưởng đến phí trọng tài không?

Theo Biểu phí Trọng tài của MCAC, các quy định về phí trọng tài cũng được áp dụng đối với trường hợp sửa đổi, bổ sung Đơn khởi kiện làm tăng trị giá của vụ tranh chấp.

Ví dụ, ban đầu Nguyên đơn yêu cầu Bị đơn thanh toán 2 tỷ đồng nhưng sau đó sửa đổi, bổ sung yêu cầu và nâng tổng giá trị tranh chấp lên 3 tỷ đồng thì phí trọng tài được xác định lại theo quy định đối với phần giá trị tăng thêm.

Ngược lại, trường hợp việc sửa đổi, bổ sung làm giảm trị giá của vụ tranh chấp, phí trọng tài không được điều chỉnh giảm theo phần giá trị đã giảm.

Vì vậy, trước khi sửa đổi hoặc bổ sung yêu cầu có ảnh hưởng đến trị giá vụ tranh chấp, Nguyên đơn cần lưu ý cả nghĩa vụ nộp bổ sung phí trọng tài theo thông báo của Trung tâm.

5. Một số lưu ý thực tiễn cho doanh nghiệp

Khi sửa đổi, bổ sung yêu cầu khởi kiện trong vụ tranh chấp tại MCAC, doanh nghiệp nên:

1. Thực hiện yêu cầu sửa đổi, bổ sung bằng văn bản và gửi đủ số bản theo Quy tắc MCAC;
2. Xác định rõ nội dung sửa đổi, bổ sung, tránh chỉ nêu chung chung rằng thay đổi yêu cầu khởi kiện;
3. Nêu rõ căn cứ của yêu cầu mới và gửi kèm tài liệu, chứng cứ có liên quan;
4. Kiểm tra phạm vi của Thỏa thuận trọng tài trước khi bổ sung một yêu cầu mới;
5. Thực hiện càng sớm càng tốt, hạn chế việc bổ sung yêu cầu vào giai đoạn cuối của quá trình tố tụng;
6. Kiểm tra lại trị giá vụ tranh chấp và phí trọng tài nếu việc sửa đổi, bổ sung làm tăng giá trị yêu cầu;
7. Trường hợp có nhiều lần sửa đổi, bổ sung, nên tổng hợp rõ toàn bộ các yêu cầu cuối cùng để HĐTT và bên còn lại có thể xác định chính xác phạm vi tranh chấp cần giải quyết.

Kết luận

Nguyên đơn có quyền sửa đổi, bổ sung Đơn khởi kiện trong quá trình tố tụng trọng tài. Đối với vụ tranh chấp giải quyết tại MCAC, quyền này được thực hiện trước thời điểm kết thúc phiên họp cuối cùng giải quyết vụ tranh chấp và việc sửa đổi, bổ sung phải được lập thành văn bản theo Quy tắc MCAC.

Tuy nhiên, HĐTT có quyền không chấp nhận việc sửa đổi, bổ sung nếu nhận thấy việc này bị lạm dụng nhằm gây khó khăn, trì hoãn việc ra Phán quyết trọng tài hoặc yêu cầu bổ sung vượt quá phạm vi của Thỏa thuận trọng tài.

Vì vậy, khi phát sinh nhu cầu thay đổi yêu cầu khởi kiện, doanh nghiệp nên thực hiện từ sớm, xác định rõ nội dung yêu cầu, chuẩn bị đầy đủ tài liệu, chứng cứ và kiểm tra phạm vi của Thỏa thuận trọng tài để tránh ảnh hưởng đến quá trình giải quyết vụ tranh chấp.
 

Bài viết trên đã phân tích chi tiết vấn đề "NGUYÊN ĐƠN CÓ ĐƯỢC THAY ĐỔI, BỔ SUNG YÊU CẦU KHỞI KIỆN TRONG TỐ TỤNG TRỌNG TÀI KHÔNG?". Để biết thêm thông tin chi tiết hoặc cần hỗ trợ pháp lý, vui lòng liên hệ Ban thư ký MCAC:

• Hotline: 0935 925 068 - 0236 365 6799
• Email: contact@mcac.vn
• Xem thêm: GÓC NHÌN DOANH NGHIỆP: CHECKLIST 07 NỘI DUNG CẦN CHUẨN BỊ TRƯỚC PHIÊN HỌP TRỌNG TÀI ĐẦU TIÊN