AI PHẢI CHỊU PHÍ TRỌNG TÀI TRONG TỐ TỤNG TRỌNG TÀI?

Khi lựa chọn trọng tài thương mại để giải quyết tranh chấp, bên khởi kiện có nghĩa vụ nộp phí trọng tài theo quy tắc tố tụng áp dụng. Tuy nhiên, việc một bên nộp phí trọng tài ban đầu không đồng nghĩa với việc bên đó phải chịu toàn bộ khoản phí khi vụ tranh chấp kết thúc.

Vậy phí trọng tài do bên khởi kiện hay bên thua kiện chịu? Trường hợp yêu cầu khởi kiện chỉ được chấp nhận một phần thì khoản phí này được phân bổ như thế nào?

1. Ai có nghĩa vụ nộp phí trọng tài ban đầu?

Theo khoản 1 Điều 35 Quy tắc Tố tụng trọng tài của Trung tâm Trọng tài Thương mại Miền Trung (MCAC), khi nộp Đơn khởi kiện, Nguyên đơn phải nộp đủ chi phí trọng tài của Trung tâm quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 34 của Quy tắc này, theo Biểu phí trọng tài có hiệu lực tại thời điểm nộp đơn, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác.

Trường hợp Bị đơn có yêu cầu kiện lại, theo khoản 2 Điều 35 Quy tắc Tố tụng trọng tài của MCAC, Bị đơn cũng phải nộp đủ các khoản chi phí nêu trên theo Biểu phí trọng tài có hiệu lực tại thời điểm nộp Đơn kiện lại, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác.

Việc Nguyên đơn hoặc Bị đơn không nộp đủ các khoản chi phí nêu trên trong thời hạn do Trung tâm ấn định được coi là rút Đơn khởi kiện hoặc Đơn kiện lại tương ứng theo các khoản 1 và 2 Điều 35 Quy tắc Tố tụng trọng tài của MCAC. Đối với Nguyên đơn, việc được coi là rút Đơn khởi kiện không ảnh hưởng đến quyền nộp lại đơn.

Các khoản chi phí khác thuộc phí trọng tài được tạm ứng hoặc nộp trong quá trình tố tụng theo các khoản 3, 4 và 5 Điều 35 của Quy tắc Tố tụng trọng tài của MCAC.

Tuy nhiên, nghĩa vụ nộp phí trọng tài ban đầu cần được phân biệt với nghĩa vụ chịu phí trọng tài sau khi vụ tranh chấp được giải quyết.

2. Bên thua kiện có phải chịu toàn bộ phí trọng tài không?

Theo khoản 3 Điều 34 Luật Trọng tài thương mại năm 2010:

"Bên thua kiện phải chịu phí trọng tài, trừ trường hợp các bên có thoả thuận khác hoặc quy tắc tố tụng trọng tài quy định khác hoặc Hội đồng trọng tài có sự phân bổ khác."

Như vậy, về nguyên tắc, bên thua kiện phải chịu phí trọng tài. Tuy nhiên, việc phân bổ phí có thể được xác định khác theo thỏa thuận của các bên, quy tắc tố tụng trọng tài hoặc sự phân bổ của Hội đồng Trọng tài.

Đồng thời, khoản 1 Điều 36 Quy tắc Tố tụng trọng tài của MCAC quy định Hội đồng Trọng tài phân bổ phí trọng tài, trừ khi các bên có thỏa thuận khác.

Do đó, việc xác định bên nào phải chịu phí trọng tài và phần phí mỗi bên phải chịu được xem xét trên cơ sở các quy định áp dụng, thỏa thuận của các bên và kết quả giải quyết vụ tranh chấp.

Nội dung phân bổ chi phí trọng tài và các chi phí khác có liên quan phải được ghi nhận trong Phán quyết trọng tài theo điểm h khoản 1 Điều 61 Luật Trọng tài thương mại năm 2010.

3. Bên thắng kiện có được hoàn trả phí trọng tài đã nộp không?

Trường hợp Nguyên đơn đã nộp phí trọng tài và được Hội đồng Trọng tài chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện, Hội đồng Trọng tài có thể quyết định bên thua kiện phải chịu toàn bộ phí trọng tài và bên thua kiện phải hoàn trả cho Nguyên đơn khoản phí trọng tài đã nộp, trên cơ sở nguyên tắc và các ngoại lệ nêu tại mục 2.

Ví dụ: Công ty A khởi kiện Công ty B tại MCAC để yêu cầu thanh toán khoản nợ theo hợp đồng và đã nộp 50 triệu đồng phí trọng tài.

Sau khi xem xét, Hội đồng Trọng tài chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của Công ty A và quyết định Công ty B phải chịu toàn bộ phí trọng tài, đồng thời hoàn trả cho Công ty A 50 triệu đồng phí trọng tài đã nộp.

Trong trường hợp này, Công ty B có nghĩa vụ hoàn trả cho Công ty A khoản phí trọng tài mà Công ty A đã nộp theo Phán quyết trọng tài.

Việc hoàn trả giữa các bên theo Phán quyết trọng tài cần được phân biệt với việc Trung tâm hoàn phí theo Biểu phí trọng tài. Việc thắng kiện không đương nhiên làm phát sinh nghĩa vụ hoàn phí của Trung tâm.

Ngược lại, nếu toàn bộ yêu cầu khởi kiện không được chấp nhận, về nguyên tắc, Nguyên đơn phải chịu phí trọng tài, trừ các trường hợp phân bổ khác nêu tại mục 2.

Trường hợp yêu cầu khởi kiện chỉ được chấp nhận một phần, Hội đồng Trọng tài có thể xem xét phân bổ phí trọng tài giữa các bên phù hợp với kết quả giải quyết và các tình tiết cụ thể của vụ tranh chấp, trừ khi các bên có thỏa thuận khác. Các quy định nêu trên không ấn định tỷ lệ phân bổ phí cố định tương ứng với phần yêu cầu được chấp nhận hoặc không được chấp nhận.

4. Doanh nghiệp cần lưu ý gì về phí trọng tài?

Để chủ động trong quá trình giải quyết tranh chấp, doanh nghiệp cần lưu ý:

• Xác định nghĩa vụ nộp phí: Tìm hiểu Biểu phí trọng tài có hiệu lực tại thời điểm nộp đơn, các khoản chi phí phải nộp hoặc tạm ứng và thời hạn thực hiện theo thông báo của Trung tâm.
• Thỏa thuận về phân bổ phí: Các bên có thể quy định trong hợp đồng về trách nhiệm chịu phí trọng tài khi phát sinh tranh chấp.
• Chuẩn bị đầy đủ căn cứ, chứng cứ: Xác định rõ yêu cầu khởi kiện và yêu cầu bên kia hoàn trả phí trọng tài đã nộp; cung cấp tài liệu chứng minh yêu cầu và chứng từ nộp phí để Hội đồng Trọng tài xem xét.

Kết luận

Bên thua kiện về nguyên tắc phải chịu phí trọng tài. Tuy nhiên, việc phân bổ phí có thể được xác định khác theo thỏa thuận của các bên, quy tắc tố tụng trọng tài hoặc sự phân bổ của Hội đồng Trọng tài.

Tại MCAC, Hội đồng Trọng tài phân bổ phí trọng tài theo Quy tắc Tố tụng của Trung tâm, trừ khi các bên có thỏa thuận khác. Vì vậy, doanh nghiệp cần phân biệt rõ nghĩa vụ nộp phí ban đầu và nghĩa vụ chịu phí theo Phán quyết trọng tài để chủ động bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình khi giải quyết tranh chấp.

 

Bài viết trên đã phân tích chi tiết vấn đề "AI PHẢI CHỊU PHÍ TRỌNG TÀI TRONG TỐ TỤNG TRỌNG TÀI?". Để biết thêm thông tin chi tiết hoặc cần hỗ trợ pháp lý, vui lòng liên hệ Ban thư ký MCAC:

• Hotline: 0935 925 068 - 0236 365 6799
• Email: contact@mcac.vn
• Xem thêm: HỢP ĐỒNG KÝ ĐIỆN TỬ CÓ ĐIỀU KHOẢN TRỌNG TÀI: THỎA THUẬN TRỌNG TÀI CÓ HỢP LỆ KHÔNG?